Тутака месцяца мае вершыкі (а з некаторага часу і не толькі вершыкі). Напісаныя яны ў розны час і з розным настроем, таму і самі такія розныя. А можа і не? Частка з іх напісаная па-расейску, другая – па-беларуску (а ёсць і на двух мовах адразу), так што не здзіўляйцеся. Прачытаць іх, што ў чароўнае люстэрка паглядзець – адразу відаць, што там у душы дзеяцца. І яшчэ адно: апошнія, як звычайна, напрыканцы.

*** Я не люблю страну, где быдло правит бал, Страну, где властвует зарвавшийся тиран. Страну, где пьянь бутылки бьёт о тротуар… Страну-колхоз, где всё вокруг – обман! Я не люблю её тупой народ, Что век, поджав трусливо хвост, живёт. Я не люблю её вождей за то, Что ими, жить в стране запрещено. Но повторяя: "Не люблю я, не люблю!", Её своею бедной Родиной зову. *** Дзесці нешта адбываецца, Тое-сёе з людзьмі здараецца, Ды гэта ўсё адно, Нібы тое кіно глядзіш. Ідзе ў Чачне вайна: Я і "супраць", я і "за". Там Мілошавіча пагналі… Зразумела, я іх вітаю. Ды толькі гэта ўсё адно, Нібы тое кіно глядзіш. Шэрпы ходзяць па Непале, Нафты досыць на Ямале… А за морам-акіяам У Штатах Злучаных – Маямі. Ды толькі гэта ўсё адно, Нібы тое кіно глядзіш. *** Как мы свободами горды. О них кричат с трибун высоких На наших площадях широких Во время празднеств и чумы, Что б наши скудные умы В покорной лени пребывали И о другом не помышляли, Что б лишь одно "Ура!" кричали В свои разинутые рты. Свободы есть. Но для кого? Для тех, о благе нашем кто "печётся". А те же, кто "внизу пасётся" - Принять свободны, что придётся! ГОРЕЧЬ Крыши крыли железом И селились под ними. Эх, какими мы стали… А какими мы были? Засевали весною Да сжинали под осень, А попутно решали Жизни сложной вопросы. Сколько жили – тужили, Всё по ветру пустили. Эх, какими мы стали… А какими мы были! Гордо реяли стяги И Погоня скакала… Эх, какими мы были! Эх, какими мы стали… ЛИСА И СИНИЦА Я слышал как-то, что Лиса с Синицей Решила, было, властью поделиться. И что бы до конца правдивой быть, О том во всеуслышанье решила объявить. И сладким голосом, что б все могли слыхать, Лисица начала о том брехать: "Теперь ты станешь лисам волю диктовать, И где захочешь, будешь жить и отдыхать. И что захочешь, будешь говорить, И с нами наравне ты будешь есть и пить". На радости такой тогда лисиц, Синица на обед решила пригласить. Закончилась печально байка эта – Синица съедена была за тем обедом. Подумай сам, а может ли Синица Над лисами своею властью похвалиться? АБУДЗІСЬ, БЕЛАРУС! Ой, як тыя качкі, Ой, як тыя гусі – Глупы, глупы народ Жыве на Беларусі. За долю ды волю Змагацца ня хоча. Усё яму добра, Што бачаць вочы. Яго і шэльмуюць, Яго і катуюць… А ён знай адно – У дуду дуе. А дуду тую У маскалях зрабілі, Каб тыя хто грае, У жабраках жылі. Абудзісь, беларус! Ды паўстань за долю, Супраць тых паноў – За сваю волю! *** Где наш король? Убит врагом в бою! Теперь одни в ответе мы за честь свою. Под градом пуль стоим на бранном поле, А враг теснит всё более и болей. КОЛОКАЛА В который раз уже распят Христос! Во искупление грехов, Творимых испокон веков, Столь неразумным человеком. Но, словно вечной памятью об этом, То, затихая вдалеке, То, мчась опять на волю волн, Просторы рвёт над миром колокольный звон! Как солнца луч в ненастный день Он, как спасенье, как отрада, Когда надежды голос слабый Умолк, исчезнув насовсем. Христос! Ты зря страдал – неблагодарным Был попран многократно людом православным, Что ныне, присно и во век веков, Души его уж не разбудит звон колоколов. *** В бездушной чёрной пустоте, Где миллиарды звёзд, Свой путь должны пройти мы все, Что бы исчезнуть вновь. Нас взгляд холодной пустоты Пугает и влечёт, А мысли, страх преодолев, Свой начинают счёт… Ведь Млечный путь лишь только прах У Вечности в руках, А жизнь – брильянтовая пыль На чьих-то сапогах… И были ль мы средь этих звёзд, Иль это только сон?.. Ответить трудно на вопрос… И, видно, не резон. *** Кто-то в гору поднялся, И взлетел к облакам. Кто-то с жизнью расстался, Завещав её вам. Кто-то злато рассыпал, Кто-то злато собрал: Свечи в храме не тронул, А иконы украл! НОВАЯ СКАЗКА Сказка – ложь, да в ней намёк: Добру молодцу урок. Для иного нет напасти, Что сильней, чем жажда власти. Тут и совесть не помеха В достижении успеха. Краснобайство и подлог – Путь прямой в златой чертог. Вот, дорвался – облегченье, Да случилось приключенье: Власть-то – барышня строптива: На придурка смотрит криво, Норовит всё обмануть, Да к другому улизнуть, А его оставить с носом. Как тут быть?.. вопрос вопросов! (Тут нельзя не согласиться: дураку чертог – темница.) Всё поставив на продажу, Увеличивает стражу, Что б девицу уберечь. Да в хоромах запереть. Только ходит недалёко Славный витязь – Вольный Сокол. Он как ветер: тут и там Всласть гуляет по полям. Не преграда злые стражи, Свора преданнейших псов, Клевета, шантаж, угрозы, Хитоумнейший засов. Но возводит укрепленья Псих без всякого зазренья… Сокол влёт через забор – Власть схватил… и был таков! *** Дорожка узкая сквозь парк, Где листьев шелест неизменный. Душа взывает о прощеньи, Грехи былые о забвеньи, И только умиротворенья Ждёт в кровь истерзанная плоть. А гордый бриг – борта крутые, Где пушек грозный ряд, отныне Могилу вечную в пучине Нашёл среди прибрежных скал. И гордый стяг, что ветер рвал В порыве ярости на мачте, Истлел. И больше нет удачи. И только празднует кабатчик По кубкам разливая ром. Но, лишь заслышав дальний гром, Что вновь пророчит ураганы, Из кабаков небытия Мы снова как один восстанем В истлевшем рубище под парус, На волю вспенившихся волн. *** Уже сносил до дыр немало башмаков, Стоптав нещадно по асфальту городов. И стала жизнь, как стоптанный башмак, Да только, вот, её не выбросить никак. И хоть заплат и новых дыр не счесть, В ней теплится ещё достоинство и честь. Но скоро миг придёт, последним огоньком Вдруг вспыхнет уголёк – и я останусь босиком. *** На пагостах крыжы рушнікамі пакрытыя: Там гісторыя наша зарытая. Тая, сапраўдная, не папяровая – Наша гісторыя: старая ды новая. *** Надоели бузотеры, Надоели ремонтёры, Надоели попугаи И безмозглые хозяе-ва! Надоело спину гнуть, Надоело в дудку дуть. Надоело вечно спать И украдкою дышать. Надоела суета, И в желудке пустота, Бег трусцою в никуда По указке президен-н-та! *** Таял снег и чернел: Непорочность враз стала пороком. Зебру жизни свернули, И под гору она покатилась вдруг боком. Раскричал, расплевал Я со злости слова все до срока: Пересохло во рту, И уже не докликаться Бога. Молча колокол звал К алтарю. И глухие, немые Мы пришли и стоим, От усилья сего обессилев. А зарвавшийся Хам За стенами беснуется вволю… Но безмолвные рты вопрошают Всё громче и громче: "Доколе?!" *** Закатилось солнце над болотом рано. Не бежит по полю больше трактор рьяно. Ехали колхозники на хромой кобыле: "Слава Перседателю!"… А про них забыли. *** Дверь открою в темноту, Что за нею я найду? Дверь другую. А за ней? Ещё множество дверей. И, блуждая в темноте, Я открою двери те. Что за ними я найду: Света луч, иль пустоту? Их открыв, найду ответ? Нет, ответа вовсе нет! Их открыл я, и нашёл… Дверь, в которую вошёл. *** Я спытаю пана Бога: "Калі скончаца пакуты, Калі прыйдзе час і скінем Мы з сябе благія путы?" Ды змаўчыць мой Ясны пане. Не адкажа, не падмане. Паглядзіць ён сумна зверху: "Што ты, дурань?! Пій гарэлку!" Пане Божа, пане Божа! Ад гарэлкі пухне рожа. Колькі ж трэба той абразы, Каб ня піць яе, заразу?! Пане Божа, пане Божа! А ні шчасця, а ні грошей, А ні якае надзеі На станоўчыя падзеі. За што нам лёс наканаваны Такі? Ня ведаем мы, Пане. Ды без сваёй жабрацкай долі, Ужо ня можам жыць мы болей. Пане Божа, пане Божа! Дай нам бульбы, дай нам збожжа, Адвядзі ад нас галечу, Ды паноў з росийской речью! Пане Божа, пане Божа! Даў нам тое, што ня гожа, Што ня мае болей кошту… А, ці ведаеш, навошта?! *** Множество нитей, Множество нитей – Дёрни любую И что-то случиться. Дикий соблазн, Только как же решиться Выбрать одну, Что бы не ошибиться? *** И прожит день, и прожит миг. И только где-то вдалеке Коснуться пальцы старика Того, что дорого тебе В тот день и час когда-то было. Уходит время в никуда – На полки пыльные архива, Лишь Седовласый иногда Коснётся дней былых, когда Устанет от безумства мира. *** День вливается ядом В створ распахнутых глаз. Бродит где-то собака, Покусавшая вас. Ветер мусор сметает. Холод… битый асфальт, Кошки в грязных подвалах. Снова слышится: "Хальт!" *** Мы капитана вздёрнули на рее: Он был мерзавцем, нам его не жаль. Два румба вправо! Мы поймали ветер, И прём теперь на полных парусах. Над нами Роджер – флаг свободы реет, И кровью пахнет пролитой ещё. Покорно труп болтается на рее, А на душе спокойно и легко. Мы все равны. И бочки с ромом вскрыты. На скользкой палубе стоять нам не легко. И не понять уже, что тут пролито: Чужая кровь иль красное вино! *** Мысли ходят хороводом, Без начала и конца. Всё вокруг бегут да возле, И сбежать от них нельзя. Шёпот их бередит душу, Шелест их – пугает жизнь. Вдаль толпа бежит куда-то: "Эй, придурок, оглянись!" Развернуться, разбежаться, Да за всеми припустить… Только мысль свербит упрямо: "Эй, дурак, угомонись!" СВЯЗЬ ВРЕМЁН Мы тщимся разумом понять Всесилье первоестества, В своих глазах превознося Себя – подобие Творца. Но мысль – продукт бездушной бездны, Где холод логики безбрежной – Один закон, едина суть. И этот мир перевернуть Не сможет целый сонм богов; И разум тысячи миров, Уснув тут, возродиться вновь Без божества, без лишних Слов, В глуши бесчисленных миров. Таков закон. И в этом суть. И невозможно заглянуть За край безбрежья мирозданья, Где жизнь – лишь краткий миг страданья В одной логической цепи… Что значу Я? Что значишь Ты? Мы – связь времён былых с грядущим, Толпа глупцов во тьме бредущих. За время своего пути Забыли мы куда идти. Из поколенья в поколенье Мы мним себя венцом творенья. Из грязи выйдя, матерясь, В конце уйдём всё в ту же грязь. *** Суета – суета от зари до конца – Лихорадит умы, разбивает сердца. И несётся трусцой человечье племя: Суета пожирает пространство и время. Сердце бьётся не в такт и трясётся рука: А причиной всему – суета, суета… РОЖДЕНИЕ Ночь уходит неохотно. Серый день да грязный снег. Где-то снова прёт из чрева Бестолковый человек. С воплем рвётся в мир бездушный, Будто стоит он того. Будто мир все эти годы Дожидался лишь его. *** Когда даёт Система сбой, Не упустить бы время: Пока латают механизм, Пока напился Машинист – Поставить ногу в стремя. А там – Йо-хо! – за солнцем вслед: В свободный мир, в счастливый век! *** Мы выпьем за оставленный редут – Его мы сдали всё же не без боя. Сегодня их сдают и там и тут. Так, видно, предначертано судьбою. Да, нас теснят теперь со всех сторон, Но мир изменится, и времена настанут: На смену нам сильней бойцы придут, И край родной навеки вольным станет! *** Самотна скрыпка грае сёння ў хаце. Няма ёй спакою, а нам няма шчасця. Бо, край родны сёння ўжо лічаць Руссю, А сынам месца няма на роднай Беларусі. *** Калі прыйшла чырвоная навала, Хрыста ды Пяруна змянілі камісары, Крыжы святыя зоркай падмянілі – Дзяды мае! Кажыце, дзе вы былі?! Чаму мячы змянілі на аралы, Чаму скарыліся, калі прыйшла навала?! *** Я на облаке сижу: Ноги свесил и пою. Наблюдаю с высоты, Отстранясь от суеты. Я на облаке сижу, Ноги свесил и гляжу: Мне до чёрта надоело Обитание внизу! БАЛЛАДА О ДРУЗЬЯХ Остаются друзья Вдалеке, в темноте. За туманом, За сеткой дождя. Остаются друзья В глубине, в тишине. Остаются друзья… Ухожу только я. На дорогах не раз Мы друзей оставляли, Не сжигая мостов, Прикрывать наш отход. Но ни разу на нас Вы за то не роптали, Выполняя свой долг, Выполняя свой долг, Выполняя свой долг. Остаются друзья В темноте, в тишине. Остаются за кромкой Понятий и время. Только звёзды в окно Смотрят ночью ко мне – Бесконечно далёкое племя. Но приходит рассвет, И стирает с небес Эти капли росы, Эти дивные стаи – Начинается день Без прикрас и чудес. И друзья возвращаются Сами… *** – Всё в жизни просто: хватай лопату, Вгрызайся в землю – держи зарплату. Махай быстрее и ты – герой… – Эй, братец, слышишь? Да, что с тобой?! ARE YOU READY? Вы готовы? В добрый путь! Жизнь не даст нам отдохнуть. Счастье ждёт в пути и беды… Вы готовы? Are you ready? Заводи свои моторы – И в безбрежные просторы По дорогам бытия: Зной, позёмка, ты да я. У кого-то лимузины Да спортивные машины, Быстрые кабриолеты… У других – одни билеты На автобус, на трамвай… Нет билетов – вылезай! Мчим в погоне за деньгами: Money – мани, money – мани. Шелест их щекочет уши: "Слушай, слушай, слушай, слушай!" Их безбожно не хватает – Они тают, тают, тают… Где-то в мире за морями – Жизнь, набитая деньгами, Жизнь, набитая деньгами: Money – мани, money – мани. Мы ж живём в стране убогой – Их у нас не будет много. Не оттянут нам карманы Money – мани, money – мани, Жизнь не даст нам отдохнуть. Вы готовы? В добрый путь! По стране, где лгут газеты… Вы готовы? Are you ready? *** – Як жывеш? – Ды, так… Трошкі папу-ківаю, тое-сёе папісваю. Ды вось яшчэ, нешта калі-нікалі здымаю. *** – Эй, гляди: народ всё прёт! – А куда? – Видать на Сход. – Может нам сходить, послушать? – Да ты что, завянут уши! – Лучше выпьем брат горелки, да пойдём с тобой по девкам! *** Потеплело, засмердело – Значит, кто-то сделал дело. И ещё до первых рос Вывез на поле навоз. Тот, что – ВСЁ: И до, и после, Что без жалости и злости, Что живому – голова… Но, как жопа – без ума. Всё на нём растёт, не чахнет. Только, Боже, как он пахнет! *** Сегодня лишь на кухнях говорят уже, Что жить мы сова стали, как и прежде, Самих себя, пытаясь убедить, Что живы среди нас ещё надежды. Что дух сопротивления силён, Как ранее мы целеустремлённы, И так же плотно сомкнуты ряды Борцов, свободы жаждой окрылённых. Но нас вчера разбили снова в прах, И снова мы зализываем раны. А нас уже со всех сторон теснят Бритоголовые тупые "ветераны". Сегодня лишь на кухнях говорят уже… *** Свали, немытая Россия! Пусть зарастут травой пути, По коим с москалей до нас идти. Поскольку кроме бед и кабалы Не могут ничего они нам принести. Прощай, навязчивый наш "старший брат", Пускай благодеяния твои огнём горят. А хочешь, чтобы не было меж нас вражды, И в мире рядом вечно жили мы, То руки загребущие свои, Прошу браток, в карманах впредь держи! *** Весь мир одет на мне, а я – внутри; Не потому ль так тяжело идти? И плечи ноют, и клонится долу голова, Но, долог тяжкий путь сей только для меня. Прочней одежды в свете не найти. Ты снял её – другому в ней идти. И так, пока не сносится она до дыр… А через них, глядишь, и сам куда-то сплыл. *** Гэй, пайду я ў поле Долю там шукаць. За яе я ў полі чыстым Стану ваяваць. Дзе жа тая доля, На якой мяжы? Усюды толькі гора, Як ні варажы. Выну востры ножык – Стану ваяваць. Ды ў тым чыстым полі Застануся спаць. Доля і нядоля Ўздоўж мяне прайдуць, Ды зямлёй радзімай Шчыра прыгарнуць. Выйдуць у поле хлопцы І пасля мяне. Можа знойдуць у полі Шчасце для сябе. *** Я видел рожденье из Хаоса мира: Вселенной, которая вас породила, Как тьму разрывал нарождавшийся свет. О Боже, так, сколько ж мне лет!? На тысячи миль лишь пространство и тьма. Я видел, как звёзды тут сходят с ума, Я видел агонии стольких планет За многие, многие тысячи лет. Что было когда-то, я стал забывать, Ведь время не раз уже двигалось вспять, Играючи судьбами хрупких планет. Скажите, так, сколько ж мне лет? Года для меня не имеют значенья: Рождённый не здешних событий стеченьем, Я всё мирозданье в ладонях держу, Но время придёт, и его отпущу… Что благо, что нет, – наперёд не узнать. Когда-нибудь всё повторится опять, И свет разорвёт вновь безвременья плед, Спустя ещё тысячи… тысячи… тысячи лет. *** В конце пути нас старец ждёт уставший. Он знает всё: он – Бог, всех нас создавший. Грехам ведёт он нашим строгий счёт, Но очень скоро Дьявол книгу ту сопрёт. *** Адбылась, між іншым, раз, Як пра то казаў Панас Мне ў шынке за жбанам піва, Справа дзіўная. Так была: Папрасіў ён Пана Бога: "Дай жа піва мне нямнога, Ды да піва дай кілбаскі". Атрымалась ўсё, як у казцы: Глядзь, з’явілась піва ўраз! "Вось це й на!" – гукнуў Панас. Паспытаў – то смачна піва. "Дзякуй, Божа, – гэта дзіва. Калі ж так, зрабі, будзь ласка, Жбан гуркоў, смятаны, масла. Бульбы дай, ды сала шмат, А да сала, зразумела, І гарэлка каб прыспела. Да гарэлкі трэба дзеўка, Бо навошта ж та гарэлка". Пане Бог паслухаў сябра, Ды і кажа: "Ходзь да д’ябла!" ЛЕСТНИЦА В НЕБЕСА Когда ненастье в умах И не спокойна душа, Я вспоминаю порой, Что есть лестница в небеса. Она шаткая и высокая, Ей не видно конца. Она как надежда последняя – Лестница в небеса. Много дней и ночей Не смыкая глаза, С бесконечным упорством Строили лестницу в небеса. В ней металл и дерево, В ней вера и слеза, И крик последний о помощи... Это – лестница в небеса. Поднимаясь вверх по ней, Я не вижу её конца. И с собою камни несу, чтобы Достроить лестницу в небеса. За ступенью – ступень: Пот струится с лица, Всё ведёт меня ввысь Лестница в небеса. Поднимает над бренным, Встречу с вечным суля И свободу, и счастье – Лестница в небеса. *** Небесных труб раздался гром, И ангел с облака спорхнул. А где-то рядом, за углом Прохожий в луже утонул. Восточный ветер тучи гнал – Кого-то били в подворотне. И пёрли вновь на пьедестал Почти забытое отродье. Толстуха грязная с ведром Пыхтя, протопала к помойке. А рядом ангел, за углом, Сидел на чьей-то ржавой койке. И моросил осенний дождь, И крылья ангелу мочил, А небожитель сожалел, Что он сюда ниспослан был. Он проклинал сей род людской И эту мерзкую погоду. Ведь вести те, что он принёс, Не нужны этому народу. *** Воля, мая воля! Ты як вецер у полі, Жаўрукі ў аблоках – Ледзь убачыць вокам. Доля, мая доля! У мазалях далоні, Мокрая рубаха Ад поту і жаха. Вось я і мяркую, У хвіліну тую: Што ж гэта за воля, Ды пры гэтай долі? Так, пры гэтай долі А ніякай волі! *** Мне столько времени всё предлагали слушать, А, между тем, всё это время мне хотелось кушать, Носить такие модные штаны, с заклёпками на жопе. Я постарел, и сединой давно виски уже побиты, И стали для меня желанны фунты, доллары и те же литы. Чтобы купить себе штаны с заклёпками на жопе. А тут рублей в достатке заплатить не могут, Да на сознательность опять всё напирают рогом. А мне так хочется те модные штаны с заклёпками на жопе. ДОМ НА ЗАКАТЕ ВРЕМЁН Я прожил много долгих лет, И вот, в конце концов, Вдруг сделал то, о чём мечтал: Я свой построил дом. На закате времён Я себе построил дом – Скромный дом по проекту чертога. Дверь открыл и живу, А вокруг – ни гу-гу: А ни друга, ни чёрта, ни Бога. Не идёт почтальон, Не звенит телефон Пыль не вьётся столбом над дорогой. Дом стоит на ветру – Пыль лежит на полу, И ни друга, ни чёрта, ни Бога! Не сменяют ночи дни, Не идут в углу часы И собака не ждёт у порога. На закате времён – Покосившийся дом, И ни друга, ни чёрта,… ни Бога. *** Вот возьму себе спиртного, И к компьютеру родному. Зависая в Интернете, Прогуляюсь по планете. Пива выпью на Майями, Посорю чуть-чуть деньгами, Кину вирус и свернусь… И тогда, как цеп напьюсь. *** Небо вплачь поутру, Чей-то крик на ветру И с дырявым зонтом Под дождём я иду, Вопрошая судьбу: "На беду? На беду? Этот крик на ветру, Этот дождь поутру". *** Где ты, Княжа?! Объявись! Созови свою Литву под штандарты боевые. Или, может, не придут? Позабыв шляхецкий гонор, позабыв святую кровь, Или нет на Беларуси больше прежних удальцов?! Где те сабли, что встречали чужеземные мечи, Речь Посполиту спасали в лихолетия часы? Гэй ты – Княжа, глянь навокал: Где штандарты, бунчуки, кто из нынешних достоин Гетмановской булавы? Прапорцы на длинных копьях не играют на ветру, Не блестят кирасы болей в поле рано поутру. Не собрать уже хоругвей. "Гэй, на конь!" – а никого... Позабыты честь и слава тут литвинские давно. ВАНДРОЎКА ДА ВІЛЬНІ І Невялічкі цягнік да Вільні – Вагоны чырвоныя з жоўтым – Імчыць за мяжу імкліва. На Захад – далей ад Усходу. Калісці ў праходах тут людзі Стаялі што ў той электрычцы, А зараз канапы мяккія – утульна. Цягнік усё імчыцца, імчыцца... За мяжу я – да Вострай брамы, Да Міцкевіча, да Гедэміна – Еду, і ўявіць мне цяжка: Ужо то не мая краіна. Гаворка літоўская, польская... Не чуваць толькі роднай мовы На вузкіх вулачках Вільні. Ды не пра тое зараз размова. ІІ На памежжы цягнік спыняецца. Сорамна, але ж пашпарт дастаці трэба. І схаваць неяк я імкнуся Старонку з выявай лукашэнкаўскага герба. Хоць і вокладка на ім з "Пагоняю", І на першай старонцы ляжыць "вагнорка" – Адхілі яе толькі і ўбачыш ураз, Як заззяе ціцянкоўская зорка. Праштампаваны, каб змог я Хоць часова з’ехоць з Радзімы, Ён далоні мне паліць вогнішчам, Невялічкі такі, цёмна-сіні. Без павагі літоўскі памежнік Узяў яго як пачвару нейкую, Як змяюку, што можа ўжаліць. І вярнуў мне, амаль са здзекаю. Так глядзелі калісь на чырвоную Маякоўскага "паспортину". Ён чамусьці тады ганарыўся, Мне цяпер жа, хоць вочы ў спіну. ІІІ Зноў загрукалі колы па рэйках: Хутка, хутка мы будзем у Вільні, Стану дыхаць паветрам вольным За мяжою, амаль на Радзіме. Свой далёка схаваю пашпарт, Каб не бачылі вочы болей. Ды забудуся на тую дзяржаву, Што пакінуць часова здолеў... ТАК, НА УМ ПРИШЛО В понедельник, поутру, Запущу свою Винду* И паскудным рифмоплётством Вновь порадую страну. Только вот одна беда: Не услышит ни фига Сердцу милая страна – Оттого как в понедельник У страны болит башка. Листик положу в шуфлядку, И пойду плясать вприсядку (А-ля Никита Сергеевич, помните?) Н-н да... * В просторечии – Windows :) *** Неяк хлопцаў двое да мяне зайшлі. "Как относитесь к "Русскому радио"" – спыталі мяне яны. Ад ганку пагнаў іх адразу, не пачыная размовы: "Русское радио" – яно ж на расейскай мове! А потым, куды не зойдзеш, нахабна, што тая аса, Усюды "Русского радио" з дынамікаў лезе папса. Гнусавіць з маскоўскім пранансам, нібыта ў дзяржаве сваёй. "Русское радио"? – ды гэта ж сапраўдны "отстой"! *** Когда труба нас позовёт, И пробудившийся народ Колонной двинется вперёд – Тогда настанет время. Когда мы двинемся в поход, И станет всё наоборот: Враг хвост трусливо подожмёт – Тогда настанет время. Когда сомкнутся вновь ряды, Когда там будем я и ты И не заткнут нам больше рты – Тогда настанет время! *** Вот юный паж с девицею гуляет под луной. Вот рыцарский я слышу клич, сзывающий на бой. И табуны коней в степи без сёдел , без узды Бегут, вздымая пыль, пока ещё свободные они. Пока-что не накинула аркан на них могучая рука, Пока-что не несут они лихого седока. Но близок день, копытом поднятая пыль Достигнет звёзд, и сказка превратится в быль. И збруя обовьёт могучие тела, И оседлает юный паж степного скакуна. *** Прывезлі неяк раз пад Ракаў Уселякіх велічэзных Сракаў. Ой, наглядзелісь тады Ракі На тыя велічныя сракі. Ды толькі вось ад той абразы, Узад папаўзлі яны ўсе разам. З тых дзён і поўзаюць так Ракі, Хоць болей побач няма Сракі. Хто за каханне, за любоў Аркуш мурзае, не шкадуя слоў. А я аб тым, аб чым баліць душа, І іншых слоў, нажаль, у мяне няма. *** Промчалось моё краснозвёздное детство Под молота грохот да посвист серпа, Но догмы однажды утерянной веры Забыть не дают и сегодня себя. ... Моё краснозвёздное детство За гранью живёт бытия, Купаясь в просторах безвременья, Порй настигает меня. Зацепит нежданно-негаданно, Одёрнет как будто чекист В вонючей от пота кожанке. Да, это же сам я, кажись. И цензор суровый и злобный, Ханжа из ханжей и знаток, Кромсает безжалостно, мною Срифмованных мыслей рядок. Моё краснозвёздное детство Не хочет оставить меня, И вбитые некогда догмы Вновь путают суть бытия. И белое делают чёрным, И кровью вновь пачкают снег. Моё краснозвёздное детство – Расплата за время и грех. *** Зноў восень пажаўтелы ліст Гайдае ветрамі пад хмарным небам. Праменьчык блісне, нібы напамін Пра спёку адыходзячага лета. Яшчэ пяшчоту дораць у закуту Слабыя, саскуднелыя праменні, І, раптам прыпыніў хаду, Стаіш, нібыта ў нейкім азарэнні. Ды подых поўначы наскоча зноў, Нагоне хмараў змрочных легіёны. І дрыжыкі па скуры прабягуць, Адчуўшай подых той студзённы. *** Эх, пойду бродить по свету: Тут я был – и вот уж нету. А однажды поутру, Сам себя я не найду. Заплутаю в Интернете, Спрячусь между слов в газете, Вдаль умчусь, волну взнуздав, "Где ты? Где Ты?!"... Я – пропал. *** Мне закрыли рот сурово: Говорят – "Свобода слова". Не пойму я ни черта: "Что, опять отменена?" МЛАДШЕНЬКИЙ Называют меня "младшеньким", Это, видно, не к добру. Мне по жизни неудачника Напророчили судьбу. Дом построил на болоте, Но и в этакой глуши Не дают покоя родичи – Задавили москали. И живём мы по понятиям... Вот такое, друг, кино: Задыхаюсь я в объятиях Брата старшего давно. Открестится от родни б такой, Да запор на ворота. Только вот в запое с вечера, Чёрт! А, может быть с утра?! *** Спасибо, Батька-Президент, тебе – Что праздник нам устроил долгожданный, Где снова пиво океаном разливанным Плескалось в городской черте. Вновь толпами народ слонялся вдоль проспекта – На лицах, правда, жаль, не тени интеллекта, Не только пиво, разрешив себе. Спасибо, Батька-Президент, тебе! И мы среди толпы блукали под светилом, До одури, пока нас вдруг не осенило. Тогда мы в тишину квартиры удалились, Напились водки и на всё забылись. И счастье в том: когда ни бэ – ни мэ... Спасибо, Батька-Президент, тебе! ПАЧУЙ СЛОВЫ Памяці Васіля Быкава – літаратара і змагара прысячаецца. Крыніца знікла – гінуць дрэвы. Застаўся пыл і камяні, Ды незайздростныя матывы Маёй убогай стараны. Пойшоў пясняр – пакінуў смутак. Ды ноч без месяца, без зор. І шэры дзень, і шэры вечар, І думкі шэрыя наўкол. Пайшоу змагар і ціха стала. Сутіх аж колас на мяжы. Іржа павольна есці стала Калісці вострыя мячы. Але яго засталісь словы. Пачуй жа іх, і вольны дух Адродзіць усё, што сёння гіне, І супастаты адыйдуць! *** Мы поднимаем лица иногда, Чтоб в небо поглядеть над головою, Поговорить с далёкою звездою И вечности взглянуть в глаза. Презрев обычные дела, Земной рутины безграничье, И жизни жёсткой безразличье, Мы поднимаем лица иногда. МЫСЛЯ З БАДУНА Пануры ранак за вакном – Я ледзь прачнуўся. Гляжу праз шкло ў двор: ізноў на дождж, Ва ўжытак зноўку парасон вярнуўся. Башка што той кавун, Які з бакоў упарта нехта цісне. Праз гэты боль Ідуць паціху мыслі. Ага, была размова помню ў Наталлі Пра то, як адпачыла ў Анталіі. А Стас з Карыбаў учора вазвярнуўся: – Ды, ну іх, – кажа – у віскі ледзь не захлябнуўся! Я больш маўчаў, бо ўлетку (– Будзь здаровы!) у Расіі быў Ды бавіў час на пляжы свой Дзе побач плылі караблі і мыліся каровы... С ОБЛЕГЧЕНИЕМ! Я сижу в удобом кресле, В телевизор пяля взгляд: Слышь, какую ж ахинею, Братец мой, в нём говорят! Про победы и успехи, Да про лучшее житьё... Может "там" TV и "что", Здесь же – сущее говно. Не от этой ли напасти Раздувается живот, И, естественно, что следом Раскрывается проход. Ой! – хлопок и треск раздался – То наружу Пук прорвался: Фу! – скопившийся метан Прёт в воздушный океан. Чем выслушивать маразмы, Так уж лучше про миазмы: Нос зажал и не потей, Ну, хоть безвредно для ушей! ЛІСТ НА УКРАІНУ Так! Вітаем шчыра вас, сябры, Ці лепш за тое – друзі. На жаль, любоўю ў маразы Займацца з вамі мы ня будзем. Нам ваш менталітэт не надта ж і далёк, Ды, паміж волі, цноты мы далі зарок. Кахайце, ды савакупляйцесь, За долю лепшую змагайцесь. Хай прыйдзе вольнасці ваш час. На тым бывайце. Мы – за вас. Заўсёды вашы – Беларусы, Што побач тут сядзім, як тыя трусы. ТАК І ЖЫВЕМ Нікуды не дзецца, бо трэба надзецца. Ні гонару, ні чэсці – бо хочаца ж есці. Вось так і жывем – нешта жуем. Ні паны, ні маці ў сваёй хаце. Ні жывыя, ні мёртвыя на ўсе засовы запёртыя – абы было цішей, ды не бачыць людзей. Вось так і жывем – нешта жуем. Ні паны, ні маці ў сваёй хаце. Працуем, будуем, ды ў дудку дуем як мага грамчэй. Каб не пашкодзіць вушэй! Мы так і жывем – нешта жуем. Ні старыя, ні новыя – на ўсе грахі гатовыя, а ні паны, ні маці ў сваёй хаце. Вось так і жывем... *** Заходце, шаноўныя друзі, З гарэлкай сваёй, з кілбасой. З шалёнымі думкамі, з марамі Аб стане ў краіны сваёй. Заходце з гітарамі, з бубнамі, З рамонкамі, з вершамі тож. Цягніце ўсё самае лепшае. Ня будзе апошнім і грош. І думка чыясці малая, Як граблі простая, ды ўсё ж Табой, а не кемсці знайдзёная Я веру, спатрэбіцца тож. Хай лямант стаіць шматгалосны, Хай струны гітары звіняць, Хай пьецца гарэлка... А болей – Хай ворагі нашы дрыжаць. ПРА САШУ Нешта з намі адбылося – грамадзян перавялося. Толькі ворагі засталтсь. А чаму, не здагадалісь? Нарэште з'явіўся адзін сапраўдны грамадзянін. Імя ўсіх іншых краша, і клічуць яго – Саша. Як пачвара, у чорным. Краінай кіруе горлам. Нялюба ўсё яму наша, адным словам, – саша. Што за цуд гэты Саша! Гад, але ж – багацце наша: нас на творы натхняе, ды разлад замінае – усіх ядная супроць сабе ў адзінай грамадзе... Мы з такой нагоды, зрання без яго аднойчы ўстанем. НАДЫДЗЕ ЧАС Час надыдзе, і зноў, нягледзячы на ментоў, мы пойдзем вялікім гуртом (паўздоўж тых ментоў) пад сцягам сваёй краіны па шырокім праспекце Францішка Скарыны. І побач будуць усе толькі "нашы". І болей нішто нас не застрашыць: ні вусатага злодзея рыкі, ні амапаўцаў па вуліцах крыкі. І зляціць анёл з нябес, і раптам, усё стане краша – і Менск назаўжды застанецца нашым! *** Струилось солнце с небосвода. Все ждали некого исхода, но нас загнала непогода в руины старого завода. Мы стали ждать уже отхода, но объявилась вдруг пехота – пехота злая, да не наша, и заварилась круто каша. Её б хлебать, да ложки нету, хоть время близилось к обеду. И у прохожих на виду мы кашевара на дубу решили вздёрнуть поутру... (Ой, братцы – дальше не могу) *** Мы калісці ўтварым нешта з накідам якім, а калі не атрымаецца, так і хай сабе валяецца. Мы наробім ды паставім, піць гарэлку потым станем. Бо смачней за ўсё яна з малых год для нас была. Падсілкуемся, і зноўку будзем пасьвіць мы кароўку, каб у вечары яна нам пынесла малака. Мы надоім ды паставім, піць гарэлку потым станем. Бо смачнейшая яна з малых год для нас была. *** Па над лесам, па над лугам, па над усім маім жыццём, удзень і ўноч, і, нават, зранку хтосьці сікае дажджом. Гэй, з якой такой нагоды ён тут вадкасць л'е, ды л'е? Ужо наўкол адно балота, думкі мокрыя усе. Па над лесам, па над лугам, па над усім маім жыццём, усё аблокі ды аблокі... Хтосьці сікае дажджом. *** Конь капытамі зямлю б'е – чакаць ня хоча, нахіліў я галаву ды заплюшчыў вочы. Час ідзе, а конь стаіць – наперадзе дарога; на дарозе той даўно не было нікого. Пыл ніхто не варушыў ботамі адвеку, не патрэбны гэты шлях болей чалавеку. Сум наўкол, куды не зыркні – камяні сівыя, ды замшэлыя крыжы, нібы вартавыя – вартавыя цішыні, смутку ды нядолі. І ляжыць дарога тая паміж імі ў полі. Конь капытамі зямлю б'е – чакаць ня хоча. На дарогу ту звярнуў, ды наперад крочу. SEX SHOP* Есть от Гомеля до Бреста, где под солнцем столько места, sex shop, sex shop – беларусский sex shop. Эй, переступи порог! Мир причудливый и новый, но до ужаса хреновый в sex shop, sex shop. Это sex shop. Лишь переступи порог! Надувных бабёнок тонны тут имеют фараоны... Sex shop, sex shop – это sex shop. Ну, переступи порог! Продаются в нём дубинки, да армейские ботинки: sex shop, sex shop – это sex shop. Ну, переступай порог! Продавец усатый ходит, зычным голосом заводит: sex shop, sex shop – это sex shop. Вас тут поимеют, видит Бог! И сдерут три шкуры просто с НДС на нужды роста. Sex shop, sex shop – это sex shop. Обдерут как липку, видит Бог! Камасутра на картинках в экзотических ужимках – sex shop, sex shop. Это sex shop. Ну, переступи порог! Тут тебе ремни из кожи, маски чёрные для рожи... Sex shoop, sex shop – это sex shop. Лишь переступи порог! Половые штучки-дрючки оптом, в розницу и в кучке… Sex shop, sex shop – это sex shop, Вас вітае беларускі sex shop, sex shop! Это sex shop. Лишь переступи порог! Продадут тут без сомнения даже это помещение – sex shop, sex shop! Это sex shop. Круто вы попали в беларусский sex shop! Sex shop, sex shop! Это sex shop. Вас тут поимеют, видит Бог! * Можна пець пад музыку вядомага гіта "Sex Bomb" :) БЫЛО БЫ ЦІШЭЙ На ўскрайку Еўропы, дзе хаткі ніжэй, гібеем мы з вамі – было бы цішэй! Кашуля да цела заўсёды бліжэй: хай гіне краіна – было бы цішэй! У вечным палоне надзей і ідэй, жывем у краіне Былобыцішэй. І тая Пагоня ўжо нас не дагоне – жывем нібы свінні – ў цесным загоне. Адзіныя словы для нашых вушэй, адзіная думка: "Было бы цішэй". Калісьці мы станем усе разумней, і згіне краіна Былобыцішэй. *** Разоў нас колькі ваявалі, бралі ў палон ды рабавалі, а мы ўсё жывем у свеце – ёсць беларусы на планете. Не тыя, што жывуць у межах, а тыя, што стаяць на вежах пад памяркоўнасці вятрамі, дзе шчыт з Пагоняю на браме. *** Дзесьці ў полі якім зычна коні іржаць. Па палях, па далах то іржанне чуваць. Капыты іх ужо патрабуюць падкоў – клічуць моцныя коні сваіх седакоў. Хопіць браце бадзяцца, ды чагосці чакаць. Час ускочыць на конь, ды наперад скакаць. *** Мы нібы тыя Йецці жывем у свеце – ні чуў і ні бачыў, дакладна, ніхто. Калі-нікалі скажуць: "Тыя, што бульбу смажаць". А што яшчэ скажаш? Здаецца ж і ўсё. *** Бач, загнуў як клёва: яму – "Свабода слова!" Вось табе свабода – пад каваным ботам, паўсюль за дротам! Ціха там сядзі, бо прыйдуць ваўкі, ды цябе за бакі – пагаворыш тады! УКАЗ Каб жыццё разведкі знешняй... не, замежнае канешне, не было б салодкім надта ў краіне нашай гадкай, каб адвадзіць наркаманаў ад шпіёнаў інасраных, каб судам палегчыць справы, ды казну папоўніць спраўна, неўзіраючы на час – выдадзены той Указ: "Усім, хто дачыненне мае да сакрэтаў, ды пра іх ня дбае – незалежна ад пасады – прынесці ўраз даведкі, гады, што не псіх, не наркаман, да гарэлкі і да баб (ну, а хто да мужыкоў) не ахвоч, з усіх бакоў. Хто ж загад ня здзейсніць гэты, альбо хто яму ня рады – той ёсць вораг найпярвейшы, і пазбавіцца пасады...". Усім выдатны той указ, толькі, братка, не пра нас. ЧОРНЫ ЗАМАК У Чорны замак Альшанскі з папяровых уваходжу прыступак. Таямніцы адвечных муроў – боль і гонар мае – непакой маіх думак. Што палёт кажана, уначы запалохвая душу, з цемры зноўку прывіды ўстаюць – паляваньне дзікае рушыць. Ды зямля не дрыжыць, капыты яе сон не кранаюць, а ў дрыгве па-за рэшткамі сьцен сярод бруду душа мая разам канае. МЫСЛЯ ЕГО ЭЛЕКТОРАТА Я к выборам готов уже сегодня, и агитировать меня не надо: свой голос ни за что я не отдам шпионам буржуйским и прочим там дерьмократам. Да, жить не хочу я свободно, я жить не желаю богато! Войны бы вот не было только, да водка дешёвая рядом. Подумаешь – выборы раньше. Пойду хоть сегодня, хоть завтра. Меня агитировать поздно – мне жить под запретами сладко. Мне сделать свой выбор не трудно, и думать при этом не надо: в колоде, которой играю, одна лишь козырная карта! *** Совсем пустая голова: нет даже тени – такая в мыслях простота на удивленье. Чиста как падшая роса – без отраженья всё пропускает сквозь себя без сожаленья. А ни вопросов, ни сомнений не осталось. Лишь только боль одна сутра в неё пробралась. *** Здаецца ж мне – усё адзіна, з якога боку не глядзі: як і заўжды, мая краіна прэ ў перадзе ўсёй Зямлі. Яе смярдзючыя балоты і звыкла шэры далягляд у вачах адзінае Эўропы як то бяльмо ізноў сядзяць. Смярдзіць усё наўкол, Ці толькі то здаецца мне – бо пыса ў самога ў гаўне. СТОЙКИЙ ЗАПАХ Я в унитазе грязь очистить хотел – не более того – прогнать микробов окаянных. И выбрал я тогда ЕГО. Надев резину, респиратор ЕГО впервые применил. С тех пор в квартире находиться нет право ж больше моих сил. Сожрал ОН всё, что было можно – уж про микробов и молчу – хоть применял я осторожно, но запах выгнать не могу. И по сей день смердит повсюду – нигде не скрыться от НЕГО. "Ну и прибрался же немного!" – подумал я себе – "Ого!" *** Полюбил ХОККЕИСТ Интернет – и "свядомаму" юзеру места там нет. Если ты не играешь в "хоккей", позабудь Интернет, и – "О'кей!" ЛИФТ Лифт поднимается выше и выше. Рокот и лязг непрерывный я слышу. С ним сотрясаюсь душою и телом... И выхожу, наконец, обалделым. Иду коридором с больной головой – это я просто приехал домой. *** (Ня горшы вырыянт нацыянальнага гимну) Мы беларусы біліся з Русью – Доўга да шчасця шукалі шляхі. Як нам далі волю – ня хочам ужо болей. Лепш статкам у ярме, як заўсёды, ісці. Сёння Расея зноў вар'яцее, Дзе ж адшукаць нам былых ваяроў. Поўнымі веры, зноў узяць сякеры, Каб болей сюды не было ім шляхоў. Каб не было шанцаў гэтым засранцам. У нашай краіне ніколі ўжо. Нас зноў падманулі – у лапці абулі. "Бацька" наш родны, ды нехта яшчэ. Мы волі шукалі – куды б нас не пхалі Нашы нязменныя правадыры. Як нам далі волю – ня хочам ужо болей. Лепш статкам у ярме, як заўсёды, ісці. *** На Беларуских землях Счастливый люд живёт. Кабанчиков гадует – Горелку лихо пьёт. Картинка идеальная, Ну, прямо пастораль! Как славно Батька правит – Наш Бог и Государь! Но, краски слой тихонько Попробуй подними – Привидится такое, Что чёрт его дери: На улицах – животные, Во рту таблетки рвотные, От страха жопы потные… Вот тут и реализм! *** А, может быть, не надо возвращаться Туда, где детство некогда текло, И оглашало неуёмным криком Года, уже минувшие давно. Где трёхэтажный дом казался небоскрёбом, Что трубами цепляет облака, Где бесконечный день подобен году, И дольше жизни тянутся года. Зачем к земле клонить воспоминанья, Чтоб круг былой увидеть как квадрат, Сказав себе, что с миром расставанье Ты начал много, много лет назад. *** Дзень пачынаецца звыкла: імбрычак парай сіпіць. Ночы бясконцай за шыбай жоўты ліхтар зіхаціць. Вочы расплюшчываць цяжка, павекі нэрвова дрыжаць – як не жадаеш, ды трэба ж зноўку жыццё пачынаць. Згасне ліхтарык – развіднее, цемра схаваецца ў цень. Кавы духмяная шаля – пропуск яшчэ ў адзін дзень. Ён пачынаецца звыкла: імбрычак парай сіпіць. Ночы бясконцай за шыбай жоўты ліхтар зіхаціць... *** Ой ты, Маці-краіна, – о, дзе быдла жыве! За капейку ўдавіці, а за пляшку – заб'е. Што за гідкае племя ў тваіх межах жыве? А нікому-нічога – зрэшты, нават сабе. Ой ты, Маці-краіна – мой балотны абшар, ды адвечная ЗГОДА – нібы ў дзеўкі цяжар. Каласы пад сярпамі, песняй ўжо не звіняць толькі чутна паўсюль: "Твою маць-перемаць". АДНЫ ПЫТАННІ Ізіоў ПАТОП заліў маю краіну. Ён доўжыцца не год, не дзень, не час і не хвіліну. Калі ж тады ўратавала Маці Божа, то хто цяпер уратуе, дапаможа? Ці, можа, час прыйшоў самім змагацца, ужо можа досыць спадзявацца, што хтосьці прыйдзе ды ўратуе – альбо ізноў у лапці нас абуе? Хто скіне помнік з п'едэсталу? Калі ж свае мы зменім ідэалы? Ці знойдзем урэшце шлях да волі? Даколі ж можна гэты гвалт цярпець? Даколі?! НІКОМУ, НІЧОГА, НІЯКАГА Заплюшчыў вочы – аніякіх бед, вось гэта наш мэнталітэт. Мы ж ніколі, нічога, ніякага – бо сядзім нібы дурні, ды "квакаем". Калі ж раптам дзе, што і якое – дык і што ж тут такое, бо сядзім нібы дурні, ды "квакаем" – і нікому, нічога, ніякага... ЗГАДАЙ, ХТО? У краіне ён накшталт бандыту, Жыве па "усходняму крэдыту", За ўсіх нас добра есць ды п'е... Згадаў урэшце "хто", ці – не? *** Вось набіў кішэні поўна і адчуў сябе шыкоўна. Дык заўжды хай поўна будзе, ды за то ня судзяць людзі. У нас ёсць Прэзідэнт, Палата ды Урад. І кожны хоча скрасць, і кожны хоча ўзяць. Пакуль наўкол жульё – ё..., ё..., ё... вашую матку – ня будзе парадку! ГОСЦІ (рэмэйк) Госці, госці, госці, госці... Нас у свет паклікаў хтосьці. Ды, на жаль, не ўразумілі – на фіга нас запрасілі. Б'юць пад дых і б'юць у косці нас у гэтым свеце штосьці. Узімку, ултку, нават увосень, на Акрэсціна завозяць. Госці, госці, госці, госці – усё чакаем мы чагосьці: можа, дзе-калі што згіне, прывязуць у лімузіне. Нам з краіны енісейскай навезлі папсы расейскай, а ў пакоі нумар дзевяць п'е гарэлку пан Барткевіч. Госці, госці, госці, госці... вось прыйшлі мы да кагосьці. Ледзь увайшлі, а нас – у дзверы; кажуць: рэакцыянеры. Час ідзе – а мы з букетам ды з гарэлкай таннай гэтай. Але ж, нам ніхто не рады: ні з Ураду, ні з Палаты. Госці, госці, госці, госці... Дачакаюцца чагосьці! Мы гарэлку вып'ем борза – ды букетам ім па мордзе. Калі нас не паважаюць, час не станем марна бавіць. Вось збярэмся – іх адправім "пагасціць", куды падалей! *** "Што за цуд на ўсю Еўропу - "Бацьку" роднага, ды ў жопу! Хіба ж так казаць магчыма?" – запытаўся бацька ў сына. "Дык, няма ж у свеце месца, дзе бы з ім было не цесна!" – адказаў сын бацьку, строга паглядзеўшы на старога. Зразумеў ці ён адказ? То пазнаем у іншы раз. *** У Менску ўноч чуваць – гарматы стогнуць, хоць шесць дзесяткаў год, як скончылась вайна. Пад стрэлы тыя развіталісь са Скарынай, які сышоў паціху са двара. Ізноў махляр, забойца звар'яцелы, лёс вырашыў сам на сам менчукоў. Мы ж, як заўжды, маўчым што рыбы тыя, скарыцца згодныя з усім ізноў, ізноў! Нас марны лёс абраў не выпадкова, бо "згода" – крыж, што мы нясем угару. І лепш за ўсё, на што мы сёння здольныя – хіба што дуліну ў кішэні паказаць Яму. КАЛІ КРАІНУ ПАГАРДЖАЮЦЬ Я не паэт, але ж маўчаць, калі краіну пагарджаюць, калі народ мой зневажаюць, калі як нацыю знішчаюць – прабачце, болей не магу! Так, не магу і не жадаю, бо ўладу ту не паважаю, яе закон не прызнаю ды жыць маўкліва не магу! Так, не магу і не жадаю, таму ізноў аркуш мараю калі ірты нам заціскаюць, калі нам толькі дазваляюць маўчаць ды радасна ўнімаць – бо кроў кіпіць ад той знявагі, хлусні, абразы, непавагі што зноў наўкол мяне пануе, а мы – маўчым, ды ў дудку дуем. Так – не магу і не жадаю, ту дудку дрэнную зламаю ды дудку новую зраблю сабе, каб дула: "Ду! Ду! Ду!.." Калісці скончаца пакуты - народ адыдзе ад атруты, расплюшчыць вочы ў белы свет, праз колькі год пакут ды бед. Калі дагэтуль не сканаю – аркуш апошні дамараю, паперу ў шафу пахаваю ды жыць пачну. Як? – Там пазнаю... *** Спяшайцеся людзі на плошчы сталіцы, Каб з вольнай ды чыстай напіцца крыніцы; на плошчы ідзіце сваіх гарадоў, каб зрынуць тырана апошніх гадоў! Яднайцесь: праз час, праз даліны, праз рэкі. Прачніцесь, Радзімы маёй Чалавекі! Хай танчэць, спявае наш вольны народ, і бльш дыктатура ў нас "Не пройдёт!" Штандары з Пагоняй лунаюць над намі – амапаўцам статку не зладзіцца з вамі. Хай з кожнай хвілінай расце грамада: дыктатару – "Не!", дэмакратыі – "Да!" НА 21 САКАВІКА Пад шэрым небам сакавіцкім яшчэ ня згінуў дух крывіцкі на плошчы, каля тых намётаў. Але ж наўкол – адна брыдота! Сьнег зацярушвае паволі апошніх змагароў за волю. Адсюль іх шлях адно – за краты, бо побач армія вар'ята ўсе пільнуе падыходы, і паміж іх ня будзе згоды. Пан Бог пакінуў Беларусь, ды й наш анёл падзеўся дзесьці. І толькі лёс тых юных змагароў прабіў чырвоным ланцужком па белым сьнезе... *** Няма ніякае надзеі, бо зноў Вусаты вар'яцее. Няма на плошчы больш намётаў... Аб чым казаць – наўкол спякота! ніхто ня здольны на ўчынак – пачаўся летні адпачынак... ШЭСЦЬ МАЛЕНЬКІХ ДУМАК Думка №1 Нас бароняць адусюль, ад усякага. Дык чаму жа тады з кожным днём нам ад той абароны клятай жыць становіцца толькі горш? Думка №2 Святога Міколу пакуль яшчэ клічам Дзедам Марозам, ды іншымі ўжо сябе лічым. Каляды як след святкаваць не пачалі, а влоьным паветрам уздыхнуць зажадалі. Думка №3 Што за краіна, за народ: дзве мовы ў ёй ужо каторы год. На роднай мовім так ці так. Як то казаць – ня вырашым ніяк. І на свой густ балакае ўсяк – адзін жа аднаго нам непаразумць ніяк. Думка №4 Шэрым ваўком я бягу па зьямлі, як заўсёды адзін – бэз сяброў, бэз радні. Гоняць, гоняць мяне на чырвоны ланцуг раптам выбухне стрэл, спатыкнуся ды – бух... Думка №5 Ды то скажу вам карацей: жыву ў краніне, дзе шалом сьмярдзючы навучаны зьбіваць малых дзяцей. Думка №6 Чакаць сто год, калі сумленьне, іскра святога абуджэньня зазьзяе зноў у маім народзе? Чакаць сто год?! Не, досыць! Годзе! АДНА "Б" КАЗАЛА Далей за пуню не хадзіла – прайшло тут усё маё жыццё. Але ж зато кажу вам шчыра – я добра ведаю ўсё! Нам непатрэбны вашы байкі і гэты ўвесь дэмакратызм. У нас ёсць "Бацька" – што ён скажа, то і павінны мы рабіць. *** Нам свободу оставили тупо трудиться, да счастье безмерное – пивом залиться во время "народных гуляний" и "святаў" под "батьковым" флагом, под "батьковым" флагом. Нам свободу оставили есть из корыта да помнить про Питер, где вырос Скорина. Шагать но проспекту уверенным шагом под "батьковым" флагом, под "батьковым" флагом. Нам свободу оставили в телеэкранах на БТ, ОНТ, прочих порноканалах. Забыть Беларусь – и в Россию бегом под "батьковым" флагом, под "батьковым" флагом. У ЧАС, КАЛІ КАНАЦЬ Я СТАНУ У час, калі канаць я стану, ды ў вочы Богу пагляджу, пра што жа Пана запытаю, аб чым яго я папрашу? Каб расчыніў да Раю брамку ды каб прабачыў мне грахі? Ці каб пабачыць Боску Мамку, каб ня давілі ланцугі? Ды не, нятрэба ўжо нічога, адно, каб быў пакойны сон, даруй маёй краіне, Божа, ты бел-чырвона-белы парасон. Каб бараніў ад навальніцы мой шматпакутны родны край – яго людзей бары да рэкі і непатрэбны будзе Рай. *** Знікаюць людзі, знікаюць у краіне маёй без сляда. Іх у цемры бясконцай шукаем ды толькі дарэмна, шкада. А цемра пануе за шыбай – ты знічку сваю запалі, каб зніклыя душы пакутныя не заблукалі ўначы. Сталіца раскідала вокны, у іх зьзяе ўпарта адно, ня знічкі трапяткі агеньчык – шалёнае элекрычнае святло. *** Забій у сабе паганага чакіста, забій, каб дыху болей ня было! І, можа быць, тады аднойчы зранку ўбачыш ты сапраўднае святло. Расплюшчыш вочы, нібы вокны насцеж расчыніш у новы невядомы свет, і твой анёл у вопратке бялюткай з табою загаворыць тэт-а-тэт. Усё разам стане простым, зразумелым, што да таго ты зразумець ня змог. І на сцяжынцы паміж спелых гоняў пакінеш і сваіх адбіткі ног. *** Я пирсинг с тату себе круто заправил – мне тошно на свете от всех Ваших правил. И жопу, пожалуй, раскрашу в цветочки, лишь только сменить бы быстрей оболочку. Мне Ваша работа с восьми до пяти, что в жопе заноза – мешает идти. Мне двигаться с Вами в размеренном темпе что тиснуть на марку гашения штемпель. Я пирсинг с тату себе круто заправил – мне тошно на свете от всех Ваших правил. И я не согласен во всём с "вашей мамой" – мне горько до слёз от поруганных храмов. И "Дюбелем" нервы пробиты, и "Крамой" – и нет к Вам почтенья ни капли, ни грамма. Я с визою в "Мрою" шагаю по свету, И нафик нужны мне все Ваши билеты! Я пирсинг с тату себе круто заправил – мне тошно на свете от всех Ваших правил... *** Даколі ж будзем мы чакаць? Я, вас пытаю, вашу маць?! Ужо добрых слоў даўно ня чуў – ці не залішне шмат хачу? Пакуль маўчым, той прайдзісвет стврыў нам імэдж на ўвесь свет што за людзей ўжо й ня лічуць, а "бульбашамі" толькі клічуць. Даколі ж будзем мы чакаць ды ціха гора гараваць? І спадзявацца на Эўропу на Бога, чорта – дапамогуць. А каб самім, дык не – цішэй, каб не засталась мазалей, кабы чаго глядзі ня выйшла, бо тое ведае Пан Бог, куды паверне гэта дышла! МОЙ ІНТЭРНЭТ У сямнаццаць дзюймаў уціснуты сусвет, імя якому "Інтэрнэт" – залічбаваная прастора. Там сёння быў і быў заўчора. І сёння зноўку ўначы праз "Вокны" ёсць намер ўцячы ад бруду велічных ідэй, ад лукашэнкаўскіх людзей ды ад няўсыпнага прыгляду у іншы свет... "Якога ляду цябе ізноў сядзець да рання кладзіся спаць, маё каханне!" Спачатку распахну "Ваконце" – глыток свабоды, промень сонца. "Свабоды" голас зноў нястомны мне загучыць звычайна зычны, роўны, ды "Нашай Нівы" новы нумар распавядзе пра беларускі гумар. На "Тузіне" музыкі граюць, душу дзярэ, як заспяваюць... Гарнём далей – блін! – тая рожа; абрыдла, не – глядзець нягожа. Зачынім гэтую старонку, і рожа застанецца звонку. Паглядзім скрыню. Што нам пішуць? Так, зразумела – роўна дышуць. Гарнём далей: Эўропа, Штаты тут "зелень", лейбарысты, дэмакраты... Далей, далей у вялікі свет, пакуль вусаты дармаед не заблакуе Інтэрнэт. Бо стацца можа так, што нейкі там гэбіст упёрты націсне "Del" – і свет увесь будзе сцёрты. *** Расплыўся будзільнік па дрэву стала, нячутна ў паветры праплыла зьмяя. На доўгіх хадулях сланы за вакном кудысьці павольна падалісь цішком. ... Было сапраўды то, бяз усялякай хлусні – я сніў тады проста карціны Далі. У НЭЙРОНАХ МОЗГУ Як кажуць, у нэйронах мозгу ўсё ідзе даволі проста: там электрычнасці разрады ўсім кіруюць, што вар'яты. Калі ўся справа ў тым, каб плюс на мінус скараціць, дык батарэйку разважаць магчыма навучыць. Іскра праб'е – і новы Эдысон ураз адкрые Непадлегласці Закон. Праб'е другая – аніякай думкі – адно святло. Ну, як? Ужо датумкаў? Па правадах штодня па ўсёй Зямлі бягуць зарады моцныя туды-сюды. З таго разліты акіян святла... Вось тут і ўсё. Астатняе – хлусня! ... Стаяў у цемры ды пра тое марыў. Націснуў гузік – ды й запаліў ліхтарык. СТАЯЦЬ ТРАМВАІ Наперадзе ізноў стаяць трамваі – Марную час свой седзячы за шклом. А звонку заліваючыся смехам, жыццё бяжыць віхурым хлапчуком. Яшчэ ня зведаў ён ня страты, а ня болю – адно бяжыць сабе наперад без клапот. Не ад пратэсту, гневу ці адчаю, а ад усмешкі разівая рот. *** Усё прапілі тут ў шынках ды па хатах – наўкол адны чужынцы танчаць баль. Ня зверне больш назад ужо нічога – ня покрык Боскі, не Святы Грааль. АЎТАДАНОС Я прыйшоў у радзільне, дзе насупраць турма – тым адвеку адмерана доля была. Трактары ды машыны, лес ды бульба твая... Эх, старонка-Радзіма! Ух, краіна-турма! Нарадзіўся ж ў краіне – дзе адвеку імгла: доля тым, хто пільнуе, а астатнім – журба. Жыў-сталеў у краіне, кажучы карацей, дзе пад бой барабанаў у шыхт раўнялі дзяцей. Час ішоў, як звычайна, – "ад званка да званка"; ды за глотку трымала гадзюка-журба. Нарадзіліся дзеці ў радзільне іной, але ж жыць ім таксама ў краіне маёй... ЗА – ПРОТІВ! Нас не любит власть, и не любила всегда. Потому, что правда наша ей режет глаза. Потому, что мы “ПРОТИВ!”, когда она “ЗА!”. Потому, что мы “ЗА”: свободу для тебя и меня, за матчыну мову и без слёз глаза, за историю, писанную без черновика – “ЗА!”... Против быдла, уродов против их вожака... За свободу, за волю – “ЗА! ЗА! ЗА!” Мы против АМОНА и их “бэтээров”, на улицах наших. Мы за “леди”, за “сэров”. Мы против прыгнёта – за богатый быт, а не за тот, о котором президент пиздит... Мы против союза с Россией. Да! И, говоря всё это, мы не прячем глаза. Мы – люди свободные в стране диктатуры. И нам ненавистна тень усатой фигуры. *** Чалец чырвоны ўзлез на конь. Угару ўзняў сваю далонь. “Увесь свет парушым” – ён крычыць. Аб тым, што трэба будаваць, – маўчыць. *** Прамая ўздоўж – прамая супраць. Квадрат, квадрат... прадмет акруглы. Пункцір, вуглы, вуглы, вуглы... А паміж гэтым гэтым – я і ты. ПА-СЯБРОЎСКУ Неяк раз Іван ды Саша пілі нешта ў шынку. Справа та была, як кажуць, па дарозе на Маскву. Ды за чаркай размаўлялі, як бывае то заўжды, аб братэрстве, ураджаі ды аб справах на мяжы. Саша соплі распускае: "Разам будзем жыць ды піць, толькі, дружа, грошай мала – урэшце можа нехапіць". Час ішоў – устала сонца, пеўнік кліча ў двары. Вось ужо і шынкар прачнуўся: "Напились, так заплати." Тут Івану кажа Саша: "Разлічыся з ім, бо скажа, не пускаць сюды нас болей – то не будзе горшай долі." Паглядзеў Іван на Сашу, у адказ яму і кажа: "Хоть с тобою мы друзья, только денежка – моя. Заплатить-то не проблема, но тут есть одна делема: что бы деньги положить, нужно что-то предложить." Тут услых заплакаў Саша: "Дык няма ж нічога. – кажа – Братка, любы, выбаўляй! Мы ж сябры – не забывай!" "Я про нашу дружбу помню, только хата мне твоя не даёт покоя, кстати, и хозяйка недурна. Поделись со мной по-дружбе, а пор деньги не тужи. Ешь и пей – уж больно бражка и медок тут хороши!" Як не плакаў Саша зранку, як удзень не галасіў, алеж увечары панура галаву сваю схіліў... На сяброў шынкар дзівіцца: "Я гостям таким не рад. Тот, с деньгами, пусть заходит. А другогй? Пинком под зад!" ЗАМАЛЁЎКА З СІБІРСКІМ ВОДАРАМ Было тое даўно, яшчэ за савецкім часам, тады, калі ўсе мы жылі ў "адзіным і магутным". Сёння, паз столькі год, ужо дакладна й нявызначыць ці-то сапраўды было, ці не. Ды й хіба ж то так важна... Працаваў я тады карэспандэнтам у адной, сёння вельмі непаважанай, газеце. Здымаў сабе патроху ды сёе-тое папісываў. Дык вось, патэлефанаваў мне аднойчы калега з іншай, таксама непаважанай сёння, газеты ды й кажа: – Ратуй шаноўны, трэба да заўтра невялічкую замалёўку з сібірскім каларытам накрэмзаць. Нічога да галавы не ідзе? Шчыра кажучы, нічога не ішло – наконт гэтага ў галаве было пуста, але і ў кішэні таксама. Таму, відаць, і пагадзіўся на ягоную прапанову, хоць так далёка жыццё мяне ніколі не заносіла. І, калі ўрэшце паклаў слухаўку, то збянтэжаны сваім учынкам падумаў: "Што ж гэта мне зараз рабіць?". Памацаўшы па кішенях ды зазірнуўшы нават на паліцу, дзе стаялі розныя рэактывы, неабходныя для апрацоўкі фотастужкі, знайшоў некалькі мятых рублёў ды мелач. Каб набыць пляшку гэтага ні ў якім разе не хапала. Прыйшлося ісці пазычаць. Цяпер выпіць было што, але заесці – нічога. Выйшаў у калідор, грукнуў у адну дзвер, у другую – але ж надзіва нехто не адгукнуўся. Настрой быў сапсаваны – працаваці з такім нельга, калегі кудысьці падзеліся, вось і вырашыў тады падацца да сябра на "Шары". Ён працаваў тады, як то мы шуткавалі, "беспрацоўным" – меў пасведчанне ўласнага прадпрымальніка і вёў фінансавыя справы двух-трох невялічкіх фірм. У той час яго часцей за ўсё можна было заспець у хаце, дзе ён працаваў, калі ногі былі на падлоге, і адпачываў, калі яны знаходзіліся на канапе. Ехаць трэба было хвілін 20-30. трамвай павольна цягнуўся ў бок "Беларусі". Вось за шклом ужо замільгацелі хвоі – час выходзіць. Тамака праз лясок, даруйце – парк 50-годдзя Кастрычніка (ён і сёння мае гэтую назву), і вось ужо стаю не другім паверсе з дзяцінства вядомага дзевяціпавярховага будынка і цісну гузік электрычнага званка. Спачатку нічога – цішыня, потым пачулася нейкае коўзанне, і ўрэшце дзверы адчыніліся. – Вітаю, стары! – кажа ён мяне заспаным голасам – А я тут трошкі прыснуў. Потым мы смажылі бульбу, знайшлі ў ледніку салёны гурок (класіка!), падцягнулі да канапы невялічкі столік і паставілі на яго ўсё тое, што знайшлі на кўхні ды ў маёй торбе. Гучала "Nirvana", булькала з пляшкі (між іншым, з'явілася і наступная) ды паціху ішла размова. Стала добра і ўтульна, нават забыўся на тое, што адбылося зранку і чаму прыехаў сюды. Але неўзабаве ізноў успомнілася ранішняя тэлефонная размова, і я паскардзіўся на тое сябру. – Да, то нічога. – сказаў ён – Ёсць у мяне "сібірыяда", калі так спатрэбілася. Я ж там у будатрадзе паспя трэццяга курса грошы зарабляў. І паведаў ён тады, як па калена ў гноі разбуралі яны там стары драўляны кароўнік, каб на ягоным месцы пабудаваць каменны цуд развітога сацыялізму. Як удзень і ўноч жраў іх паганы гнюс, як напіліся напрыканцы, калі атрымалі свой вялікі заробак і як іх п'яных абрабавалі мясцовыя расейцы, што ледзь да дому дабраліся, бо, дзякуй Богу, паспелі набыць квіткі на цягнік. За той размовай і дзень прайшоў – цёмна было ўжо за шыбай, калі пацягнуўся я ўрэшце дахаты. Жонка трохі пабурчэла й пайшла спаць, а я на кухню – піць каву ды пісаць сваю замалёўку з сібірскім водарам. Зранку цяжка было разплюшчыць вочы і балела галава. Ды, відаць, ня толькі ў мяне, бо калі я паказаў тое што накрэмзаў уначы, почуў у адказ: – Ну, вось і цудоўна. А назаўтра усё было надрукавана. Было то сапраўды, ці не – хто ж пра тое сёння скажа. Ды і ня ў тым справа. Была тая замалёўка пра Сібір альбо пра нейкія Старыя Дарогі ці Шклоў, хіба ж тое так важна? І ці дакладна так усё адбывалася? Эх, рознае ў жыцці здараецца... ЛУКАМОЛ Нам амбасадар з-за далёкіх гор падараваў цудоўны лукамол. Тым лукамолам мы Луку змалолі хутка на муку. Тады аднеслі ту муку на вёску хряку аднаму. Ды не пражыў той хряк і дня – бо сыравіна дрэннаю была. ПЛЯЦ КАЛІНОЎСКАГА Вэндзяць нашае неба заводы, па палетках паўзуць трактары – і за стогнамі тымі нячутна, як там нехта ау-чыць у бары. Як на золку ку-куе зязюля, ды, як зоркі шапочуць уначы. Незаўважна, як сонейка лашчыць твары нашыя ды валасы. Мы з канапы панурыста пялімся ў тэлевізар, "едри его вошь", дзе зімоўскія валяць заборыста па такое, што "хрен и поймёшь". А з хвоін дзесці падаюць кроплі ад дажджу, што нядаўна прайшоў, рэха ў лесе гукае нястомнае ад магутнага рыку зуброў. Край, забраны чужынцамі, поўніць ціхі шолах нясмелых бяроз, ды хвалююцца хлопцы з дзяўчатамі на пачатку бясконцых дарог. Ад палеткаў, лугоў па-над рэчкамі ды з гаёў, што адвеку шумяць, павядуць праз гады ліхалецця і ніколі ня вернуць назад. Час надыдзе і спраўдзіцца мара іх пакліча, як летась і нас, пад штандары Разімы зняважанай Каліноўскага пляц. БЕЛАРУСЬ – У КОСМАС! Дзесці ў далёкім мінулым будучым... Рэкляма па "скрыне": "Дзякуючы зярнятам Арабікі... ш-ш-ш-ш-ш-ш... і па загаду нашага прэзідэнта... ш-ш-ш-ш-ш-ш... цяпер беларусы зранку заўсёды сьмяюцца..." Смярдзючы, атрутна-зялёнага колеру, аўтобус пад'ехаў да прыпынку "Нацыянальная бібліятэка" і спыніўся. Мікола ўвайшоў у расчыненыя дзверы, пхнуў кагосьці плечамі і ўрэшце таксама спыніўся. Твар яго быў сумны – ён ня піў сёння зранку новы распусчальны Nescafe Gold і не глядзеў тэлевізар – і таму ня ведаў, што павінен цяпер заўсёды быць вясёлым ды нешта там сьпяваць. Аўтобус выкінуў воблака чорнага дыму і рушыўся наперад па шырокім праспекце Францішка Скарыны, які сёння пераназвалі ў праспект Касманаўтаў. Раптам хтосьці пхнуў яго ў сьпіну: – Пывітанне, Мікалай! Мікола звярнуўся і пабачыў свайго даўняга сябра Сашу Шчасліўцава. – Хай, Саня! – павітаў ён таго. Саша шырока лыбіўся і нешта мурлыкаў сабе пад нос. Ён выглядаў так, як і павінен быў выглядаць цяпер кожны сапраўдны беларус. Энэргічна папрацаваўшы локцямі, Саша прасунуўся да сябра і стаў побач. – Ты чаго гэта такі смурны? – спытаўся ён – Няўжо скафандр набыць не пасьпеў? – Які такі скафандр? – здзівіўся Мікола. – Які-які, ну хоць бы звычайны – без усялякіх там наваротаў. Мы ж цяпер касьмічная дзяржава! Кожны павінен мець асабісты скафандр. – Якая-якая мы дзяржава? – зноў не зразумеў сябра Мікалай. – Кась-міч-на-яяяяяяя! – прапеў у адказ Саша. Мікалай разявіў рот. Раптам ён зразумеў, што прапусьціў нешта вельмі значнае ня толькі ў сваім жыцці, але і ў жыцці ўсяго беларускага грамадства. "Як тое магло здарыцца." – збянтэжана падумаў ён і зірнуў на Сашу. Тут ён ўспомніў, што ўчора зламаўся яго новенькі "Гарызонт" і яны са Светай (ягонай жонкай) так і не пагядзелі, як то рабілі заўсёды раней, ні тыя "Навіны", ні тыя "Контуры". "І трэба жа было гэтаму менавіта ўчора здарыцца. – падумаў Мікола – Відаць пра нешта вельмі значнае казалі. А то, можа, нават і сам Бацька зноўку выступаў? Ай-яй-яй!.." З недаверам паглядзеў Саша на прыцішэлага сябра. "Няўжо ж ён сапраўды нічога ня ведае, ці то проста дурнем прыкідваецца?" – Ты што ж гэта, сапраўды нічога не чуў? – запытаўся ўрэшце Саша. Як то не было сорамна, але прыйшлося Міколу прызнацца, што нічога ён учора не чуў, бо ў яго зламаўся тэлевізар. – Вось у чым справа, – адазваўся Саня, – а то я на цябе гляджу і нічога не разумею. Ты ж галоўнага ня ведаеш! Учора Бацька па "скрыне" казаў, што "Беларусь павінна стаць касьмічнай дзяржавай... Гэта сапраўдная высокатэхналагічная дзялянка, якую трэба падтрымліваць ...яна павінна... прыносіць валютны прыбытак." Вось і трэба выконваць гэты загад і збірацца ў космас, а там без скафандра не абыйдзешся. – Пра валютны прыбытак гэта ён добра сказаў. – адгукнуўся Мікалай – Але каб яго займець, трэба шмат чаго ўкласці спачатку. А ў нас ні заводаў гэткіх, ні ракет там ніякіх няма... – Да ты што? Сёння гэтыя ракеты шпурляюць усе, хто толькі пажадае, нават вузкаглазыя (ну, тыя: кітайцы ды японцы ўсялякія) і тыя ў космас лётаюць. Хіба ж мы горш за іх? – А лятаць мы будзем на торфе ці на дровах, а то, можа, ўвогуле на птушыным памёце? Бо, наколькі я памятаю, Бацька прапанаваў пераходзіць менавіта на гэтыя энэрганосьбіты. Паскроб у адказ Саша патыліцу, ды і кажа: – А хоць бы і на птушыным памёце. Пасмярдзіць, праўда, трохі наўкол, ды патрывае тая Эўропа – яшчэ не такое ад нас дагэтуль трывала... і нічога. А нам, дык і то, як кажуць, – "сваё не смярдзіць". Завішчалі тормазы. Аўтобус спыніўся. – Прабач. – сказаў сябру Мікола – Выходзіць ужо трэба. А пра тое, смярдзіць ці не, пагаворым увечары. Бяры бутэльку ды заходзь... Аўтобус зноў выкінуў воблака чорнага смярдзючага дыму і павольна пасунуўса наперад. Мікола чхнуў, ўспомніў чыюсьці там маці, узняў угару каўнерык ды пацягнуўся па-шчыкалатку ў талым снезе да прахадной роднага завода. "Касьмічная дзяржава. – падумаў ён – Эх, вечна нас небаракаў кудысьці пхаюць: то ў ВЛКСМ, то ў БРСМ, то ў нейкую "светлую будучыню", а то і наогул у Расею. А мы-то ўсё ў сваім балоце па ранейшым сядзім... Дык што жа нам космасу таго баяцца? Паляцім. А хоць бы і на птушыным памёце – паляцім. Ну, як то заўсёды і было..." СМЯРДЗЮЧКА З'ем фасоль з гарохам і капустку з імі, ды пушчу той вецер па ўсёй краіне. Хай смярдзючы вецер ворагаў абдыме. Хай пад гэтым ветрам Лукашэнка згіне. І ТЫРАНЫ ПАЦІХУ СЫЙДУЦЬ Гэй, забытая Богам старонка, дзе адведзена жыць да труны, хай дужэюць штодня ды гадуюцца дабрабыту твайго каласы. Хоць "смярдзяць на прыпынках аўтобусы і мужчыны нясуць "Крыжачка"", нешта іншае побач варушыцца – то сумленне наступнага дня. Хай цяжэюць кішэні ўласныя, хай падаткаў усё меней ідзе. Хай паганую глотку расейская нафта назаўжды "пад завязку" залье. Прыйдзе час – нешта, можа, і зменіцца – станем жыць як то людзі жывуць. Цягнічок наш папхнецца ды й зрушыцца. І тыраны паціху сыйдуць. МАТУЛІНА ХУСТКА Вось якая загагуліна – ляжыць у шафе хустка матуліна даўно не надзяваная... Старая, ды не парваная. Ня бачу яе, але ж адчуваю – яна там, у кветкі – такая. ... І нешта ж рабіць трэба мне небараке. А я ўсё ляжу на сваёй канапе. ПРАЦАВАЦЬ, А НЕ ПАЛІЦЬ На бясконцых гонях – бульба. Усконц прайшоў, дык запалі зноў цыгарачку няспешна – пра жыццё пагавары. Як хадзіў да пані Зосі, насцібаўшыся віна, як цябе спаткала жонка, калі Зоська прагнала. Як жывуць-бядуюць дзеткі, калі бацька з маткай п'е. (Ці то ўжо цябе ўсёроўна?) Ну, ды й ладна, хай сабе... К д'яблу, чуй, размовы тыя, хіба ж ёсць у іх нейкі сэнс хто ж за то рубель падорыць, але, скажам, нейкі пэнс? Зноў з вядром на гоні клічуць – "Хопіць – кажуць – лынды біць. Каб узняць краіну, трэба працаваць, а не паліць!" УСЁ НЕ ТАК Ды й то ня так, і так ня гэтак. МЫ ЗА ВОЛЮ ПАЎСТАЛІ (Абаронцам пляца Каліноўскага) Мы за волю паўсталі ў каторы ўжо раз – нас ізноў закавалі ў кайданы. Не птрэбныя сёньня ні воднаму з вас а ні "Пляцы", ні тыя "Май-да-а-ны"... Уздоўж натоўпам ідзе беларускі народ, "памяркоўным" у сьвеце празваны. "Сядзі моўчкі, ня дыхай! Бо могуць ураз у краіне ўзьняцца па-жа-а-ры." Побач толькі свае, і ніводнага з вас – час ня лечыць балючыя раны. Не птрэбныя сёньня ні воднаму з вас а ні "Пляцы", ні тыя "Май-да-а-ны"... Нас бароніць ад ворагаў тонкі намёт, ад студзёнага ветра таксама. Не птрэбныя сёньня ні воднаму з вас а ні "Пляцы", ні тыя "Май-да-а-ны"... Тут апошні ланцуг, подых волі былой, сьцяг на плечах, АМАПам парваны. Не застрашаць ужо сёньня ні воднага з нас а ні краты, ні тыя кай-да-а-ны. Колькі дзён ды начэй баранілі мы Пляц ад варожай бязьлітаснай зграі. Хай заўсёды жыве Каліноўскага пляц! Хай жыве Беларусь без ты-ра-а-на! БЕЗ УЛАСНЫХ РЫС Ліру ўзяўшы ў рукі, кранаю струну, а яна верашчыць, выгінаючыся ў дугу. Песьнь пяю пра багоў з іх багінямі, што доўгія маюць ногі, а варта б згадаць і насельніцтва, ну, тое – што мые аблокі, цягне рукі з кішэняў і ўздымае ў гару, ды нябачнаму Богу ўзносіць хвалу. Дзячыць старца за тое, што даў ім жыццё, ды няведае толькі – навошта ж дано. Танчаць тыя паны з паненкамі з вылупленымі зенкамі, што маюць жыццяпіс без уласных рыс. ГІТАРА МАЯ Неяк раз па вясьне, калі быў малады, мне цудоўную рэч даравалі. Гэту цудную рэч, дарагія мае, шасьціструннай гітараю звалі. Навучыўся я граць – загучала струна, ды было тады гэтага мала. Пеў – шалеў ад таго, усё чагосьці шукаў, мне гітара сяброўкаю стала... Каб пачулі мяне стаў мацней струны рваць, тады струны мне тыя парвалі. Раптам скончыўся сьпеў змоўклі гукі ўраз, і гітара маўкліваю стала. Час ішоў – я ішоў па планеце Зямля, нёс гітару з струной абарванай. Вось парвалі струну, і жыцьцё – не жыцьцё: што без крылаў, з душою падранай. Як пачаў я канаць, дык паклалі ў труну ту гітару з струной абарванай. Хай да часу ляжыць у спарахнелай труне, ёй апошнім прытулкам абранай. Калі згасьне сьвятло над старонкай маёй калі трубы з нябёсаў удараць, загучыць яна зноў, як калісьці было, і нябожчыкі разам паўстануць. Загучыць яна зноў, як адрыннецца сьвет, і нябожчыкі разам паўстануць... ВЫБАРЫ' 2006 Сабралі ўсіх нас у зграі, ды раптам моцна напужалі. А яшчэ надралі сраку нібы шкадліваму сабаку. Дык небараку зноў абралі – усе за яго гарласавалі. Цяпер, так званы пераможца, зноў пэўны час Дажынкі правіць зможа. СНІД ГУЛЯЕ Ў ДВАРЫ Тата, мама, ходзь сюды! СНІД гуляе ў двары. Ён, нахабнік гэткі, зранку ўсё чапляецца да Ганкі. Загядае пад спадніцу, ды й нічога не баіццца. Тата, мама, ходзь сюды! СНІД гуляе ў двары! Што ён робіць з нашай Ганкай... Ты ж глядзі, на самым ганку! Ганка – та яшчэ дурніца – з ім балуе што блудніца. Тата, мама, ходзь сюды! СНІД гуляе ў двары! Ужо знадворку лезе ў хату – непрывабны, небгаты. Вось ён грукае ў дзверы... Тата, мама!.. У-у, халера!.. СУМНЫЯ ДНІ Сумныя дні – надыходзяць ізноўку дажджы. І, узняўшы ўгару парасоны, застаемся з табою адны. Сумныя дні – ледзь мігоча агенчык малы. І далёка адгэтуль да сонца, і далёка яшчэ да вясны. Сумныя дні... Ты мацнее мяне абдымі, і на пошукі зніклага сонца пойдзем разам з табой па Зямлі. Сумныя дні... Сумныя дні... Сумныя дні... ЖЫГІМОНТ ВАЗА Калі смутак прыходзіць ізноў і не бярэ ўжо ніякая зараза, кліча здалёк мяне Жыгімонт Ваза. Калі змрок напаўзае з бакоў, ды невыноснай бывае абраза, каліча мяне ізноў Жыгімонт Ваза. Калі думкі пужаюцца нават, ды рукі падаюць долу часам, ад адчаю бароніць мне Жыгімонт Ваза. НІБЫТА СОН Нібыта стон, нібыта звон стаіць у задыханым паветры, ды гойдаюць ў галінах лісце ветры імча яму здалёку наўздагон. Як думкі з тых мінулых дзён калі ў дождж я бегаў босы, пакінуў у хаце парасон. МАНАЛЁГ ЧАЛАВЕКА-"САВЫ" Мне, шаноўныя, у ранку засьпявайце калыханку. Адвярнуся на бачок, ды сасну яшчэ часок... Х-хррррррр... А можа й болей, калі хопіць волі... БЕГ В УГЛУ Я, ребятки, поутру бегаю в своём углу. Уголок-то небольшой – оттого бегу трусцой. Разогнаться нету места – бегаю всегда на месте. Вот бы, право ж, был "забой" – пробежаться по прямой. ЯК Я ВЕРШЫКІ ПІШУ Як я вершыкі пішу зараз вам распавяду. Вось за хвост ухапіўшы рыфму, нейкі сэнс у радок я цісну. Калі ж сэнсу ніякога, да радка іду другога. Там, глядзі, і скончу першы – атрымаўся новы вершык. ПАТРОХУ ЎСЯГО Салодка заўсёды пілі мы ды елі, а Божага гласу й ня чулі даўно. Нас сумныя думкі папхнулі наперад, што там не кажы, а не болей таго. Ня ў хлебе адзіным жыцьцё чалавечае, трэба ж, здаецца, і болей таго – каштоўныя рэчы як воля, як гонар, а разам, прабачьце, патроху ўсяго. То, можа, і стане крыніцай сумлення, з якой пачынаецца ў свеце ўсё. Здаецца, хай будзе і гонар і воля, а болей за тое – патроху ўсяго! ЯК ЛУКАвы ПУТЮ ПАБЛЫТАЎ Жылі-былі ў свеце два пана. Жылі яны побач, як то кажуць, "двор у двор". І было гэта ні ўчора, ні заўтра, а як раз у наш час. Хоць і жылі яны побач, але размаўлялі кожны па-свойму: тот, што быў багацейшы за другога, размаўляў на расейскай мове (а клікалі яго Путя), а другі – на "ніякай", бо дасканала ні воднай ня ведаў, акрамя гэтай. Дык вось, жылі яны побач, ды кожны з іх найбольшым панам жадаў быць. З нагоды таго, паны часам сварыліся. Хітры ды прагны быў той пан, што па-расейскі размаўляў. – Я ж, родненькія вы мае, нічога дзеля сябе не жадаю. – казаў ён сваім сялянам. – Вось папаную тут да сконцу свайго тэрміну, а там няхай хто іншы пануе, а я на хлеб ды кіслае малако пайду. Казаў гэта ён так, а сам і думаў: "Вось толькі прыхаплю я зямліцу суседскую (пан там дурны – сам здасць, як прыцісну) і запаную тады над усёй зямлёй разам да сконцу веку." Думаў ён так, ды свайго суседа паволі прыціскаў. А той – нічога: ні мукае, ні целецца. Раззлаваўся тады пан Пуця. Тэрмін ягонага панавання хутка скончыцца, а ў яго нічога не атрымоўваецца. Тады, як распачаўся новы год, вырашыў ён што наспеў час, ды так моцна ўціснуў свайго суседа (а клікалі ўсе яго Лука), што ў таго ўсе косткі зараз захрумсталі; і закруціўся ён, што той вужака на патэльні. Круціўся, круціўся – алеж неяк сцярпеў, бо сам вельмі ж моцна панаваць жадаў. Хай то і не на ўсёй зямле, як пра тое раней таксама марыў, хай ужо толькі на сваёй, але ж усёроўна панам хацеў быць, бо добра памятаў пра свае лапці, і зноўку абуваць іх ніяк не жадаў. Вельмі ж тое абразіла пана Пуцю. Гучна крычаў ён, рукамі махаў, ножкамі тупаў, ды зрабіць нічога ня мог. Вось і кажа ён тады свайму войту Мірону: – Ты, Мірон, як быццам то сам вырашыў, скажы нашым сялянам што трэба старога пана і надалей пакінуць. Бо пан іхні вельмі добры, і лепшага ім нідзе не знайсці. Хоць бы ён і да сконцу веку застанецца. Тады войт і сказаў сялянам, я то пан загадаў. А тыя – маўчаць... ЛЕТИ Не бойся прыгнуть с высоты: открой глаза, со мной лети. Дорога вниз – в конце разбиться, но ощутив полёт подобно птице, и тяготение, презрев Земли, свободу обретёшь, сорвавшись с высоты. И в миг, пока ты не достигнешь скал, успеешь крикнуть миру: "Я летал!" ШЭРАЕ Шэрыя хмары, шэрыя думкі, шэрыя людзі на шэрых малюнках. Шэрыя гоні ды шэрыя хаты – мы тут спрадвеку жывем небагата. Шэрыя людзі – шэрыя справы: далёка да сонца, далёка да славы. Далёка, далёка, далёка да волі. Жыццё, як заўсёды, цячэ тут паволі. Паволі – на воле, за кратамі клятымі: шэрыя хмары з шэрымі хатамі, шэрыя людзі з шэрымі думкамі, шэрыя справы ў шэрых малюнках... ХОРОШО! "Хорошо-то, хорошо было бы, конечно...", калі б у сраку ты пайшоў мой маскаль, сардэчны. "Хорошо-то, хорошо было бы, конечно...", каб ЛУКАвага з сабою пыхапіў навечна. "Хорошо-то, хорошо было бы, конечно...", у Эўропе зноўку жыць, як было адвечна. "Хорошо-то, хорошо было бы, конечно...", толькі вось казаць пра тое зараз небяснечна. ЗАМАК Палац сабе пабудаваў: пакояў у ім не бракавала, а каб гасцёў прымаць, была вялізнай зала; муры высокія вакал ды вежы моцныя з бакоў. Прарыў глубокія равы, ды напусціў туды вады. Узвёў гарматы на муры, каб не хадзіў маскаль сюды. СПОРТПОДГОТОВКА Весна началась, и уже потеплело. Подумал физрук: можно браться за дело. Стою и гляжу, как круги нарезают по талому снегу ребята с фабзая. Под зорким присмотром дорожки утюжат хоть сами в соплях уж по самые уши. Бегут не за тем, чтоб кого-то догнать. А лишь для того, чтоб строителем стать. У ЦЕМРЫ (на дзень адключэння электрычнасці ў Менску) Міргнула лямпачка, ды й згасла, Залезла цемра ў кожны кут. Усё асьвятленне раптам зьнікла, бо электрычнасьці – капут. Зноў век да нас мінулы трапіў – паліце сьвечы, спадары, бо нешта ж разам стала цёмна што ў хаце той, што ў двары. Ліфт супыніўся. З той нядолі, народ па прыступках паўзе паволі. Знагоды той суцішыўся сусед, ды не працуе тэлефон і Інтэрнэт. Праз шыбу лезе цемра ночы – у цемры дрэнна бачаць вочы, прывіды скочуць абапал, бачанні дзён былых, вялізных заль. Агеньчык сьвечкі, бач што робіць, нібыта хто яго цяробіць. Сядзіць сталіца бяз сьвятла – але ж далёка давідна... І ўжо каторую гадзіну агеньчык сьвечкі – сьвет адзіны, ды хутка ж сьвечка дагарыць дык кажы, што ж тады рабіць? Ёсць справы добрыя ў цямрэчы і непатрэбны тыя рэчы – хіба што ложак, дзеўкі абапал, ды каб не скончыўся запал. Усіх напаткаў нас лёс адзіны ў галоўным горадзе краіны. Ды кожны вызначыўся сам... Што я рабіў – пра тое не скажу я вам. КАЖЫЦЕ ШТО БУДЗЕ! Па мітынгах той шматпакутнай краіны хадзілі-хадзілі, ды ўрэшце забылі. Навошта ж казалі там добрыя людзі, аб тым, што было? Лепш кажыце, што будзе! Ці вернем калісці свой край занядбаны? Пра тое кажыць без маны, без падману. Навошта ўсё кажыце добрыя людзі, аб тым, што было? Лепш кажыце, што будзе! Калі жыць пачнем мы заможна, багата, абдымкаў пазбавімся "старшего брата"? Навошта ўсё кажыце добрыя людзі, аб тым, што было? Лепш кажыце, што будзе! Калі мы ўрэшце пазбавімся катаў, героі ўсе нашыя выйдуць з-за кратаў? Навошта ўсё кажыце добрыя людзі, аб тым, што было? Лепш кажыце, што будзе! Калі заквітнее ўжо родная мова і тое ня здівіць тут болей нікога? Навошта ўсё кажыце добрыя людзі, аб тым, што было? Лепш кажыце, што будзе! Калі ж то мы з вамі пазбавімся Хама, ды пойдзем у касцёл, у шынок і да крамы? Навошта ўсё кажыце добрыя людзі, аб тым, што было? Лепш кажыце, што будзе! Мо скончыўся час ужо залізваць раны? Ці хутка ў Эўропу збіраць чамаданы? Навошта ж казалі ўсё добрыя людзі, аб тым, што было? Лепш кажыце, што будзе! ТО ТО, ТО ТО То сухо, то ливень – ядрёная вошь – такую погоду никак не поймёшь. То холод, то солнце – ядрёная вошь – таких перепадов никак не поймёшь. То Ленин, то Сталин – ядрёная вошь – политику эту никак не поймёшь. И Саша не наш-то – ядрёная вошь – ни жизнь, ни погоду никак не поймёшь. ШТО МОЖНА РАБІЦЬ У БІБЛІЯТЭЦЫ Наконт сняданку ў Нацыянальнай бібліятэцы. (Па матывах адной рэкламы) Тыя, хто глядзяць беларускія тэлеканалы, хоць бы зрэдку, як то раблю я напрыклад, калі там паказваюць які-небудзь амерыканскі баявік і часам забываюся адключаць гук падчас рэкламы, абавязкова чулі пра тое, што можна і што нельга рабіць у ложку. Але аднойчы, акурат у той дзень калі нашага "бацьку" наведаў ягоны мусульманскі сябра Ахмадзініжад, замест звыклых сумнах слоў, раптам пачуў: – Што можна рабіць у бібліятэцы? – У бібліятэцы можна браць кнігі, часопісы, газеты. У бібліятэцы можна чытаць кнігі, часопісы, газеты. У бібліятэцы можна здаваць ды абменьваць прачытаныя кнігі, часопісы, газеты... – У бібліятэцы нельга ЖЭРЦІ! Ад такой неспадзянкі ажно падскочыў на сваёй канапе: – І хто ж гэта асмеліўся так казаць?! – падумаў я – Гэта ж акурат з нагоды сённяшняга сняданку ў Нацыянальнай бібліятэцы! Не, нельга так "бацьку" сароміць. Хай ён у нас і не адукаваны і пра тое ня ведае што нельга ў бібліятэцы есці (дык ён і пра Скарыну і пра Быкава нічога ня ведае, хоць нешта і чуў), але ж усёроўна – ну, нельга ж так... ЖЫЦЬЦЯ НЯМА, ХЛОПЦЫ! Паглядзеў тэлевізар, паслухаў радыёпрымач, раптам ускочыў, ды й пайшоў у срач. Сяджу сабе ды гадаю: І што гэта я так ратую за тую дэмакратыю?! Хіба ж то дасць яна мне што? Дык, здэцца ж, – не. Але, усё роўна – "пажадана, каб было!" ... У меню "Опцыі" выбірай "Жыцьця няма, хлопцы", цісьні "Ужыць" ці "O'key", ды з тым і існуй далей. МАЦІ-МАТУЛЯ Маці, маці! Я адзін – па жыцьці няслушны сын. А ні сябра, ні сабака – сам на сам я небарака. Маці-матуля! Як я сумую ўсе тыя гады, што прайшлі без цябе. Маці-матуля! Нешта ж ратуе, нешта трымае яшчэ ў жыцьці. ... Мая матуля на вёсцы жыве: за скацінаю ходзіць, ды самагоначку п'е. Жыцьцё ўвесь час свае нешта кляне, але ўладу шануе, ды й таму ўвесь час вывучае мяне. Мая ж ты матуля, што гэта з табою, ці ж то клятае жыцьцё салодкае такое? Матуля-матуля, паймі-зразумей: ды шчасцьця такога не трэба мне болей! Я больш не жадаю ўсіх дзячыць за ўсё, гэта мая зямля і жыцьцё маё! І за ўсе ягоныя пакуты і асалоду дзячу толькі сабе... Ды яшчэ – Пану Богу. Але ж, старой зразумець неяк гэта цяжка: бурчыць сабе нешта, а на печы пыхкае бражка. Маці-матуля, як ціха ў хаце, толькі гадзіньнік ня хоча стаяці: ідзе ды ідзе – адмярае наш час... І непазбежна той скончыцца ўраз. А я вось, матуля, жыву ды крыўдую таму, што абралі мы долю такую, што ў потрах дае, нібы той "Партагас", ці-то доля такая абрала ўсіх нас. Якая карова – такая размава: павольна гучыць ў хаце родная мова. Як скончыцца дзень – мы запалім святло: на стол самагонку, а да яе таго ды сяго. Вып'ем па чарцы, затыкнем усё скваркай ды й адпачнем тут жа разам пад лаўкай... БЕДНЫЯ ЛЮДЗІ Бедныя людзі па хатах сядзяць, бедныя людзі ў экраны глядзяць, бедныя людзі патоплі ў хлусні... Бедныя людзі – такія, як мы. Бедныя людзі ў натоўпе ідуць, бедныя людзі гуляюць ды п'юць. бедныя людзі не адчуваюць віны... Бедныя людзі – такія, як мы. Бедныя людзі працуюць штодня – бедныя людзі мінулага дня. Бедныя людзі шлюб узялі... Бедныя людзі – такія, як мы. Бедныя людзі гавораць сабе – бедныя людзі не чуюць мяне. Бедныя людзі баяцца вайны... Бедныя людзі – такія, як мы. ЛЕПШАЕ ЖЫЦЬЦЁ Што не кажы, але раней жыцьцё было лепш. Не, гэта не ў тым сэнсе, што "жить стало лучше, жить стало веселее", альбо "спасибо товарищу Сталину за наше счастливое детство". Дарэчы, Сталіна таго ўжо і не было, нават помнікі ягоныя зруйнавалі. Гэтае я ўжо памятаю. Дакладнее будзе казаць, што памятаю пра адзін такі помнік. Стаяў ён у скверы ў Чарнігіве, а сквер той акурат выходзіў на цэнтральны пляц. Побач прыпынак. І пакуль мы там з бабуляю чакалі аўтобуса, мне вельмі ж падабалася бегаць паміж вялізнымі каменнымі шарамі з украпваньнямі бітага шкла для бляску. Паміж імі стаяў, таксама вялізны, дзядька. Што гэ