Такім чынам, у зоне скрыжавання планіровачных дыяметраў само сэрца горада перыядаў Полацкага княста і Вялікага княства Літоўскага было ператворана ў транспартную развязку ў некалькіх узроўнях, як надземных, так і падземных, у сувязі з чым грунтоўна знішчана архітэктурная спадчына на паверхні і археалагічная ў культурным пласце.

Паколькі значная частка грамадскай і жылой забудова Менска XVIII, XIX і першых дзесяцігоддзяў XX стагоддзяў была знішчана, яе ацалелыя элементы маюць асаблівую прывабнасць. Калі стварэнне ў пасляваенны перыяд манументальнага архітэктурнага ансамбля праспекта Франтішка Скарыны можна расцаніць як дасягненне градабудаўнічага майстэрства, то знос ці перабудова ў наступныя дзесяцігоддзі асобных гістарычных будынкаў у большасці выпадкаў былі неабгрунтаваныя. Так у 1958 годзе перабудова закранула тэатр імя Янкі Купалы, які меў багата дэкарыраваныя ў формах псеўдабарока фасады, а пасля аднаўлення набыў спрошчанае, невыразнае аблічча. У 1968 годзе была праведзена карэнная рэканструкцыя з надбудовай двух паверхаў былога дома губернатара на пляцы Свабоды (Высокі рынак), што цалкам сказіла ягонае аблічча. Разбурана гістарычная забудова паўночна-усходняга боку вуліцы Гандлёвай. У 1984 годзе ўзарваны будынак былога гарадскога тэатра, які меў вялікую гістарычную каштоўнасць і будаваўся на працягу XVIII, XIX і XX стагоддзяў. На яго сцэне ў 1852 годзе адбылася пастаноўка першай беларускай оперы "Ідылія" ("Сялянка"), лібрэта да якой напісаў В. Дунін-Марцінкевіч, а музыку - С. Манюшка і К. Кжыжаноўскі.

Аркуш

1